Ostatnia aktualizacja: 4 marca 2020
Historia aktualizacji
4 mar 2020Pierwsza publikacja

Kawa jak w świetnej włoskiej kawiarni – to główna motywacja większości z nas, aby zakupić ekspres do kawy. Jednak rynek ekspresów do kawy jest niezwykle szeroki, co bardzo utrudnia wybór odpowiedniego modelu. W końcu trzeba umieć odróżniać od siebie ekspresy przelewowe, ekspresy automatyczne, ciśnieniowe ekspresy kolbowe, czy ekspresy na kapsułki. Czym one się różnią i jaki ekspres do kawy wybrać, aby nie żałować jego zakupu?

Kupujemy ekspres do kawy – początki

Fanów kawy rozpuszczalnej nie brakuje, ale to jednak nie to, co kawa z porządnego ekspresu. Z drugiej strony, ekspres niektórym kojarzy się ze skomplikowaną obsługą, a rano każdy chciałby mieć jak najszybciej gotową kawę. W rzeczywistości ciśnieniowe ekspresy kolbowe faktycznie wymagają uwagi i wręcz przeprowadzenia rytuału przyrządzania napoju kawowego. Jednak ekspresy automatyczne i na kapsułki są banalnie proste w obsłudze. Wszystko zależy więc od preferencji, potrzeb, chęci i zasobności portfela.

Kiedy nie warto kupować ekspresu do kawy?

Jeśli kawę pijemy okazjonalnie, nie mamy zbyt często gości. Zdecydowanie lepiej wybrać się raz na jakiś czas do kawiarni na dobrą kawę, niż kupować nawet tani ekspres, który będzie stał w kącie. Zwłaszcza, że ekspres do kawy trzeba regularnie czyścić i konserwować.

Kiedy warto kupić ekspres do kawy?

Jeśli lubimy kawę, pijemy ją regularnie, a w dodatku w naszym domu często gościmy rodzinę i znajomych, to warto pomyśleć o zakupie ekspresu do kawy. Przy okazji powstawania tekstu zajrzałem do statystyk własnego automatycznego ekspresu do kawy, który użytkuję od 2,5 roku. W tym czasie ekspres przygotował 595 porcji espresso, 525 zwykłej czarnej kawy oraz 1361 różnych kaw mlecznych. Gdybym te kawy pijał w kawiarni, to zapłaciłbym majątek.

Rodzaje ekspresów do kawy
Kawę można przyrządzać na wiele sposobów i zakup ekspresu do kawy to nie zawsze najlepszy wybór.

Rodzaje ekspresów do kawy

Na rynku możemy wyróżnić przynajmniej 4 rodzaje ekspresów do kawy – ekspresy przelewowe oraz ekspresy ciśnieniowe na kapsułki, kolbowe i automatyczne. Oddzielną grupą są urządzenia do parzenia kawy metodami alternatywnymi. Co prawda każdy ekspres funkcjonuje trochę inaczej, natomiast co do zasady w każdej z kategorii działanie sprzętu jest podobne. Czas zatem przyjrzeć się im bliżej.

Ekspresy przelewowe

Ekspres przelewowy w kuchni
Dzbanek na kawę jest charakterystycznym elementem ekspresów przelewowych.

Przez wiele lat cieszyły się sporą popularnością i znów wracają do łask. Wiele nowoczesnych ekspresów przelewowych jest niezwykle designerska, nie są to już też tanie sprzęty. Kluczowa jest tu jednak zasada działania – w ekspresach tych zagotowana woda przepływa przez pojemnik ze zmieloną kawą, by następnie trafić do dzbanka (a nie filiżanki lub kubka) z gotowym naparem. Należy pamiętać, że najczęściej do takiego ekspresu potrzebujemy zewnętrznego młynka do kawy lub gotowej zmielonej już kawy. Coraz częściej pojawiają się jednak modele ze zintegrowanym młynkiem. Ceny ekspresów przelewowych zaczynają się od kilkudziesięciu złotych, topowe modele to koszt powyżej tysiąca złotych. Co oznacza, że wciąż są to jedne z tańszych ekspresów do kawy na rynku.

Ekspresy na kapsułki

Ekspres kapsułkowy
Ekspresy na kapsułki są tanie i niezwykle łatwe w obsłudze, ale często dość drogie w eksploatacji.

Ekspresy na kapsułki cieszą się dużą popularnością, co nie powinno dziwić przy ich bardzo atrakcyjnej cenie oraz zaangażowaniu popularnych firm dostarczających kawę. Cechuje je przede wszystkim wygoda. Nie musimy się martwić o mielenie kawy, dobór odpowiedniej kawy do ekspresu, czy jakieś zaawansowane procedury konserwacji i samej obsługi. Zwykle wrzucamy kapsułkę, przyciskamy przycisk i po chwili mamy gotową kawę, mieszankę kawy z mlekiem, a czasem też inne napoje. Jedyne, co musimy wybrać, to odpowiednią kapsułkę. Za niską ceną samego urządzenia podąża jednak droższa jednostkowa cena pojedynczego napoju, bo w przypadku ekspresów tego typu jest się „skazanym” na relatywnie drogie kapsułki od producenta ekspresu (choć jest też rynek zamienników). W świecie komputerowym porównalibyśmy to do sytuacji z drukarkami i tonerami do nich. Podstawowy ekspres na kapsułki kupimy za nieco ponad 100 zł, a flagowy to wydatek ponad 1300 zł.

Ekspresy kolbowe

Ekspres kolbowy przyrządzający espresso
Przyrządzanie kawy w ekspresie kolbowym zaczyna się od ubijania zmielonej kawy.

To właśnie ekspresy kolbowe znajdziemy w najlepszych kawiarniach, ale zrobienie dobrej kawy z takiego ekspresu wymaga doświadczenia i precyzji (choć i ekspresy kolbowe są też często mocno zautomatyzowane). Pełne przygotowanie kawy w ekspresie kolbowym jest wręcz rytuałem. Zmielona kawa umieszczona jest w kolbie, przez którą przepuszczana jest gorąca woda pod wysokim ciśnieniem. Ekspresy kolbowe różnią się wykonaniem, ciśnieniem, czy też designem. Wśród nich są ekspresy automatyczne, ale też dźwigniowe. Koszt podstawowego ekspresu kolbowego to ponad 100 zł, najbardziej zaawansowane modele domowe potrafią kosztować kilka tysięcy złotych, natomiast urządzenia profesjonalne to już koszt nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych.

Automatyczne ekspresy do kawy

Ekspres automatyczny
Ekspresy automatyczne: drogie, ale wygodne.

Ekspresy automatyczne są najdroższe, najbardziej zaawansowane, ale też dają najlepsze rezultaty, gdy w przygotowanie kawy nie chce się wkładać większego wysiłku. O ile w ekspresie kolbowym możemy mówić o ceremonii parzenia kawy, tu całość ogranicza się do wciśnięcia przycisków, a w nowych modelach można nawet skorzystać ze smartfona lub asystenta głosowego. W topowych modelach jest  zintegrowany młynek i system mleczny. Dają one też możliwość robienia dwóch kaw jednocześnie i mają zaawansowane systemy automatycznego płukania i czyszczenia. W podstawowych musimy zmielić kawę oddzielnie i dodać mleko osobno. Podstawowy ekspres automatyczny to koszt około tysiąca złotych, najwyższe modele to wydatek około 10000 złotych, jednak za 5-6 tysięcy kupimy już bardzo wysokiej klasy sprzęt. Istnieją też automatyczne ekspresy do kawy do zabudowy.

Urządzenia do alternatywnych metod parzenia kawy

Nie brakuje też innych rozwiązań umożliwiających przyrządzanie napojów kawowych, ostatnio coraz bardziej popularnych. To między innymi french press, czyli szklany dzbanek z tłokiem, tygielek do kawy po turecku, Dripper, Chemex czy Areopress. Większość tych rozwiązań bazuje na manualnym przygotowaniu kawy. Jeśli jesteście fanami kawy, lubicie nowe smaki i aromaty, to warto się takimi metodami zainteresować. Może być to też ciekawy sposób na nową pasję.

Czy istnieje idealny ekspres do kawy?

Nie ma jednego najlepszego rodzaju ekspresu do kawy. Owszem, można rzec, że najlepszą kawę przyrządzi się za pomocą porządnego ekspresu kolbowego, pozwalającego w pełni wyłuskać aromat wybranych ziaren wysokiej jakości. Jednak takie rozwiązanie nie u wszystkich się sprawdzi i nie każdy potrzebuje do szczęścia aż takiego sprzętu i kawy – jak i nie każdy potrzebuje zaawansowanej lustrzanki do robienia zdjęć i nie wszyscy jeździmy sportowymi samochodami, które do praktycznych nie należą. Dlatego też wybierając ekspres do kawy należy poważnie zastanowić się nad swoimi preferencjami i realnymi potrzebami. Często też należy przeprowadzić kalkulację, czy rzeczywiście będzie nam się to opłacać. Na przykład z pozoru tani ekspres na kapsułki szybko może okazać się zbyt kosztowny w eksploatacji, a złożoność ekspresu kolbowego może zniechęcić do przygotowania kawy, przez co finalnie będzie stał nieużywany w kuchni, a do kubka wróci kawa rozpuszczalna.

Jaki ekspres do kawy będzie dla mnie najlepszy?

Jeśli zależy nam na sprzęcie łatwym w obsłudze i tanim, to zdecydowanie powinniśmy zdecydować się na ekspres na kapsułki. Tutaj zarówno jego użytkowanie, jak i konserwacja, nie są zbyt wymagające. Główną wadą jest natomiast jednostkowy koszt samych kapsułek. Pijesz kawę często i niekoniecznie czarną, ale nie chcesz się narażać na duży jednorazowy wydatek przy zakupie ekspresu? Wtedy warto wybrać ekspres kapsułkowy.

Jeśli pijesz głównie dużą kawę czarną, to ekspres przelewowy będzie dobrym pomysłem. Natomiast dla fanów espresso lepszym rozwiązaniem będzie ekspres kolbowy. Przy czym ekspres przelewowy jest tańszy i prostszy w obsłudze i konserwacji, natomiast ekspres kolbowy wymaga precyzji, większej uwagi i jednak też większych wydatków, aby uzyskać pożądany aromat. Uwielbiasz kawę, traktujesz ją jako chwila dla siebie, celebrujesz ten moment? Ekspres przelewowy lub kolbowy, w zależności od budżetu, będzie najlepszym wyborem.

Automatyczne ekspresy do kawy to rozwiązanie dla osób ceniących wygodę, pijących różne rodzaje kaw. Zaawansowany ekspres automatyczny jest w stanie niemal bezobsługowo przygotować mleczne napoje kawowe i różnorodne kawy czarne. Przy czym jego koszty są największe i bez odpowiedniej konserwacji bardzo łatwo o jego uszkodzenie. Pijesz dużo kawy i nie zawsze jest to czarna kawa, a także masz często gości? To ekspres automatyczny jest dla Ciebie.

Czyszczenie ekspresu do kawy
Trzeba pamiętać o tym, że o każdy ekspres do kawy trzeba dbać!

O ekspres do kawy trzeba dbać

W przypadku ekspresów do kawy niezwykle ważna jest ich odpowiednia eksploatacja, przez którą rozumiemy poprawną obsługę, dobór właściwej kawy oraz higienę ekspresu, w ramy której wchodzi podstawowe czyszczenie urządzenia, dokonywanie okresowo kompletnego czyszczenia oraz regularne odkamienianie go. Na rynku istnieją liczne preparaty do prawidłowej konserwacji ekspresów, producenci oferują też dedykowane produkty do konkretnych modeli. Dlatego przed zakupem upatrzonego modelu należy sprawdzić, w jaki sposób powinno się o niego dbać i z jakimi kosztami wiąże się jego dłuższe eksploatowanie. Trzeba o tym pamiętać, inaczej zakup szybko okaże się problematyczny, a naprawa będzie słono kosztować.