Ostatnia aktualizacja: 13 listopada 2018
Historia aktualizacji
13 lis 2018Pierwsza publikacja

Zęby Polaków są w opłakanym stanie. Dane Naczelnej Izby Lekarskiej wskazują, że ponad 90% 7-letnich dzieci ma próchnicę, a wśród dorosłych w grupie wiekowej 35-44 ma ją praktycznie każdy, bo ponad 99%. Wynika to z niewłaściwej higieny jamy ustnej i niechęci do odwiedzania stomatologów. Jak temu przeciwdziałać? Dobrym pierwszym krokiem jest wymiana szczoteczki z manualnej na elektryczną. Jaką szczoteczkę elektryczną kupić? Na co zwrócić uwagę kupując szczoteczkę elektryczną? Czy szczoteczki soniczne są warte swojej ceny? Tego dowiecie się w poniższym poradniku.

Dlaczego szczoteczka elektryczna jest lepsza od manualnej?

Każdego dnia na zębach każdego z nas zbiera się płytka nazębna, która może prowadzić do powstawania przebarwień, próchnicy, a także chorób dziąseł. Manualną szczoteczkę do zębów wynaleziono w Chinach ok. 1498 r. i – mimo, że od tego czasu zmieniała postać – to jej cel pozostał niezmienny do dziś: zapewnić zdrowy i piękny uśmiech. Aby tak było nie wystarczy tylko regularnie szczotkować zęby. Należy robić to we właściwy sposób. Większość osób nie wie co to oznacza i ma tendencję do mocnego szorowania zębów szczoteczką manualną z twardym włosiem – w nadziei, że takowe szybciej usunie nieczystości i bakterie. Okazuje się jednak, że szkliwo zębów traktowane szczoteczką o nieodpowiedniej twardości szybciej się ściera. Na powierzchni zęba powstają charakterystyczne ubytki abrazyjne w postaci mikroskopijnych rowków. Zęby zbyt mocno czyszczone stają się nadwrażliwe, a mocno drażnione dziąsła ulegają recesji. Dlatego właśnie stomatolodzy z całego świata zgodnie zalecają używanie szczoteczki elektrycznej zamiast manualnej (zwłaszcza takiej z czujnikiem nacisku), bo nie dość, że nie wymaga ona specjalnej techniki szczotkowania. to podczas badania mającego na celu ocenę siły nacisku na ząb u osób dorosłych dowiedziono, że przy szczoteczkach ręcznych badani stosowali prawie dwa razy większy nacisk niż przy szczoteczce sonicznej.

Manual vs electric

Szczoteczka elektryczna jest też dużo dokładniejsza od szczoteczki manualnej. W przypadku szczoteczek pulsacyjno-rotacyjnych z okrągłą główką (np. produkty Oral-B), są one kształtem zbliżone do profesjonalnych narzędzi stomatologicznych i w całości otaczają ząb. Pozwala to na usunięcie do 100% więcej płytki nazębnej niż szczoteczką manualną. Z kolei szczoteczki soniczne wytwarzają mikrobąbelki (ze śliny zmieszanej z pastą do zębów), które docierają do przestrzeni międzyzębowych i dosłownie wymiatają nieczystości. Takie szczoteczki lepiej sprawdzają się u osób noszących aparat ortodontyczny.

Okazuje się, że czas szczotkowania również ma niebagatelne znaczenie w kwestii dbania o higienę jamy ustnej. Stomatolodzy z całego świata nie bez powodu zalecają szczotkowanie zębów co najmniej dwa razy dziennie po dwie minuty. Ale przecież mało jest osób, które przy łazienkowym lustrze stają ze stoperem. Aby ułatwić przestrzeganie wyznaczonego reżimu szczoteczki elektryczne często mają wbudowany timer, który odmierza 30 sekund przeznaczone na szczotkowanie danej ćwiartki jamy ustnej, po czym specjalnym sygnałem dźwiękowym informuje, że należy zmienić ją na inną. To bardzo ułatwia dbanie o zęby. Szczególnie dzieci, które szybciej się niecierpliwią i częściej mają skłonność do przedwczesnego kończenia szczotkowania. Dlatego też wszystkie polecane przez nas szczoteczki elektryczne – zarówno te dla dorosłych, jak i dla dzieci – są wyposażone w timer.

Szczoteczka 1

Szczoteczki elektryczne również lepiej sobie raczą z usuwaniem płytki nazębnej. Nawet najsprawniejsza dłoń jest w stanie wykonać tylko 200-300 ruchów na minutę, podczas gdy najbardziej podstawowa szczoteczka elektryczna osiąga pułap 8000 ruchów na minutę. Z kolei niektóre szczoteczki soniczne przekraczają 60000 ruchów na minutę. Bez tego płytka nazębna zamieni się w kamień nazębny, którego podczas zwykłego szczotkowania nie usuniemy, a pozbyć się go trzeba podczas specjalistycznych zabiegów stomatologicznych.

Jakie są koszty używania szczoteczki sonicznej i zwykłej szczoteczki elektrycznej?

Ogromną zaletą szczoteczek elektrycznych jest możliwość stosowania wymiennych i różniących się właściwościami końcówek. Możemy używać końcówek wybielających, twardszych lub miększych, a także takich które pozwolą czyścić dziąsła i język. Wielu producentów szczoteczek już na start uraczy nas kompletem różnorodnych końcówek, które – w zależności od częstości stosowania – należy wymieniać średnio co trzy miesiące. Za zestaw trzech lub czterech końcówek wystarczających na rok trzeba zapłacić ok. 40-50 zł, przy czym końcówki do szczoteczek sonicznych zazwyczaj są trochę droższe od końcówek do szczoteczek pulsacyjno-rotacyjnych. Na tym koszty się kończą. O ile wybrało się model z akumulatorem, a nie na baterie.

Główki

Szczoteczka z akumulatorem czy na baterie?

Szczoteczki bateryjne są trudno dostępne na polskim rynku, ale wciąż jest kilka modeli, które są oferowane w drogeriach (głównie tanie szczoteczki dla dzieci). Ich największą wadą jest konieczność wymiany baterii, a w przypadku niektórych – nawet niemożliwość zrobienia tego. Z tego powodu konstrukcja szczoteczek nie jest zwarta, przez co urządzenia zasilane bateriami nie są wodoszczelne. Dlatego w naszych artykułach o polecanych szczoteczkach dla dorosłych i o szczoteczkach dla dzieci nie polecamy ich zakupu i użytkowania, nawet jeżeli są dostępne w promocyjnych cenach. Chyba, że chcemy mieć skuteczną i sprawnie działającą „jednorazówkę”.

Szczoteczka soniczna czy zwykła szczoteczka elektryczna?

Szczoteczki soniczne są delikatniejsze od pulsacyjno-rotacyjnych, więc nie wyrządzimy sobie nimi krzywdy (przy prawidłowym użytkowaniu). Szczoteczki soniczne dbają także o dziąsła – emitowane przez nie ultradźwięki pobudzają krążenie i sprawiają, że dziąsła są lepiej odżywione. Co ciekawe, szczoteczki soniczne, dzięki tworzonym przez siebie mikrobąbelkom, usuwają płytkę nazębną znajdującą się poza zasięgiem włosia standardowej szczoteczki. Potwierdzono także, że pomagają zmniejszyć stopień zapalenia i ograniczyć krwawienie dziąseł. Jest także jeden ważny praktyczny czynnik przemawiający na korzyść szczoteczek sonicznych nad pulsacyjno-rotacyjnymi – szczoteczki soniczne są cichsze. Dźwięk generowany przez szczoteczki soniczne przypomina „bzyczenie”, podczas gdy ten emitowany przez szczoteczki pulsacyjno-rotacyjne to bardziej „wiercenie”.

Podsumowując, choć przejście ze szczoteczki pulsacyjno-rotacyjnej na soniczną nie niesie za sobą aż takiej rewolucji, jak przejście ze szczoteczki manualnej na nawet najprostszy model szczoteczki elektrycznej, to jednak należy je uznać za szczoteczki lepsze. Czy wystarczająco dużo lepsze, aby do nich dopłacać? Naprawdę dobrą szczoteczkę soniczną, której nic nie brakuje, można kupić już za 150 złotych, więc nie kosztuje ona dużo więcej od szczoteczki pulsacyjno-rotacyjnej o podobnej funkcjonalności (czyli z timerem, długim czasem pracy i regulowaną szybkością działania). Dlatego naszym zdaniem warto zainwestować w szczoteczkę soniczną i właśnie je polecamy w naszych artykułach.

Czy każdy może używać szczoteczki sonicznej?

Nie każdy może używać szczoteczki sonicznej. Nie są one zalecane dla osób mających odsłonięte szyjki zębowe i cierpiących na paradontozę. Fale emitowane przez szczoteczki soniczne mogą doprowadzić do jeszcze większego odsłonięcia zęba, a nawet jego wypadnięcia. Nie ma natomiast żadnych przeciwwskazań w stosowaniu szczoteczek sonicznych przez osoby z implantami, mostami, koronkami czy wypełnieniami światłoutwardzalnymi. Przed zakupem szczoteczki sonicznej zalecana jest jednak konsultacja ze stomatologiem, gdyż są rzadkie choroby zębów wykluczające użytkowanie szczoteczki sonicznej. Nie ma natomiast żadnych przeciwwskazań w stosowaniu szczoteczek elektrycznych pulsacyjno-rotacyjnych, które mogą być stosowane nawet przez osoby z odsłoniętymi szyjkami zębowymi.

Główki 2

Czy szczoteczki soniczne są bezpieczne dla dzieci?

Szczoteczki soniczne są bezpieczne dla dzieci – specjalnie przygotowane modele (wykonujące mniej ruchów na minutę niż wersje dla dorosłych) są skierowane dla dzieci powyżej 3. roku życia. Dlatego też w naszym artykule o szczoteczkach elektrycznych dla dzieci za najlepszy model uznaliśmy jedną z przetestowanych szczoteczek sonicznych. Co prawda, dostępne są szczoteczki soniczne dla jeszcze młodszych dzieci, jednak, z uwagi na formujący się dopiero zgryz oraz wrażliwe dziąsła, nie powinny być one stosowane u niemowląt i dzieci poniżej wspomnianego wieku. Jednak, mimo wszystko, maluch najpierw powinien opanować umiejętność prawidłowego mycia zębów i trzymania szczoteczki klasycznej, później możemy wprowadzać jej bardziej nowoczesne wersje.

Szczoteczka z Bluetooth – czy warto?

Coraz więcej szczoteczek elektrycznych można sparować ze smartfonem. Taka forma współpracy jest nie tylko efektowna, ale i użyteczna, choć oczywiście nie jest to niezbędny dodatek. Najdroższe szczoteczki elektryczna na rynku są wyposażone w technologię wykrywania położenia, co pozwala na rejestrowanie szczotkowanych obszarów jamy ustnej i sprawdzenie jego skuteczności. Można to obserwować na ekranie smartfona i tym samym w czasie rzeczywistym obserwować, do szczotkowania których regionów jamy ustnej należy się bardziej przykładać. Aplikacja mobilna może pełnić funkcję „wirtualnego trenera personalnego”, który dba o nasze zęby i kontroluje, czy właściwie je czyścimy. Ze smartfonem możemy sparować także szczoteczki elektryczne dla dzieci, co może uatrakcyjniać im czas szczotkowania, np. poprzez wyświetlanie bohaterów ulubionych bajek. Nie jest to rozwiązanie dobre na dłuższą metę, bo moim zdaniem nie powinno się przyzwyczajać dziecka do odwracania uwagi od szczotkowania, tylko do przykładania się dotego procesu. Identycznie jak wielu rodziców popełnia błąd poprzez włączanie dzieciom bajek do posiłku od pierwszych lat życia. Na szczotkowaniu zębów, podobnie jak na jedzeniu, trzeba się skupić i takie podejście powinno być przekazywane najmłodszym.

Smartfon

Na co zwrócić uwagę przy wyborze szczoteczki elektrycznej?

Podsumowując, przy wyborze szczoteczki elektrycznej lub sonicznej warto zwrócić uwagę na kilka podstawowych cech:

Porządna szczoteczka musi mieć:

  • zasilanie akumulatorowe, a nie bateryjne;
  • wbudowany timer mycia zębów informujący, kiedy należy zmienić obszar szczotkowania.

Dodatki przydatne, ale nie konieczne:

  • czujnik siły nacisku;
  • regulacja szybkości rotacji/drgań;
  • możliwość połączenia z aplikacją mobilną.

Rzeczy, za które zazwyczaj nie warto dopłacać:

  • dodatkowe programy mycia – żadne badania nie potwierdzają, że programy na przykład do wybielania zębów działają;
  • większa szybkość rotacji/drgań – żadne badania nie potwierdzają, że szczoteczka rotacyjna z 8000 obrotów zadba o zęby lepiej od rotującej z szybkością 5000 obrotów.