Ostatnia aktualizacja: 27 września 2019
Historia aktualizacji
27 wrz 2019Pierwsza publikacja

W wielu domach podstawowym urządzeniem zapewniającym Wi-Fi jest router. Często to na nim spoczywa cały ciężar udostępniania urządzeniom mobilnym (i nie tylko) łączności ze światem. Niestety w dużych domach nie jest w stanie sprostać temu zadaniu w pojedynkę i potrzebuje „pomocników”, takich jak repeatery, punkty dostępowe i adaptery PLC. Do wyboru jest więc szereg rozwiązań, w których osoba bez odpowiedniej wiedzy technicznej może się łatwo pogubić. Jak więc wybrać to, które zapewni najstabilniejszy i najszybszy dostęp do Wi-Fi w Twoim domu?

Sposób na Wi-Fi w dużym domu nr 1: punkt dostępu (access point)

W najlepszej sytuacji są Ci, których domostwo ma okablowanie sieciowe. Wtedy do zwiększenia zasięgu Wi-Fi wystarczy zakup punktu dostępowego (ang. access point). Urządzenie komunikuje się z głównym routerem za pośrednictwem klasycznej „skrętki” i rozgłasza w swojej okolicy dodatkową sieć Wi-Fi. Prędkość transmisji radiowej i użyty standard zależą od możliwości access pointa, więc łatwo dopasować je do swoich potrzeb i zasobności portfela. Warto wiedzieć, że niektóre modele routerów mogą pracować w trybie access pointa. To, czy funkcja ta jest wspierana, zależy od oprogramowania urządzenia.

Główną zaletą punktu dostępowego jest największa szybkość i stabilność połączeń, bo do komunikacji z routerem wykorzystuje przewód. Trzeba tylko zwrócić uwagę aby oba urządzenia wspierały standard Gigabit Ethernet, bo w innym przypadku szybkość połączenia będzie ograniczona do 100 Mb/s.

Natomiast wadą access pointów jest to, że aby móc z nich korzystać, dom/mieszkanie musi mieć odpowiednie okablowanie, na co nie każdy może sobie pozwolić.

Schemat sieci wykorzystującej punkt dostępu
Schemat sieci wykorzystującej punkt dostępu.

Sposób na Wi-Fi w dużym domu nr 2: PowerLine

Bardzo ciekawą alternatywą dla klasycznych punktów dostępowych są adaptery PowerLine, które komunikują się ze sobą przez przewody sieci elektrycznej. Wykorzystanie istniejącego w każdym domu okablowania sieci elektrycznej jako nośnika danych jest bezsprzecznie największym atutem PLC. No bo po co kłaść dodatkowe przewody, gdy można wykorzystać te, które już są. Dodatkowo łatwość instalacji i integracji z już istniejącymi rozwiązaniami spowodowała, że po PLC sięga coraz więcej osób. Bo cóż może być prostszego, niż umieszczenie dwóch adapterów w gniazdkach i podłączenie jednego z nich do routera. Jedyne, o co musimy zadbać, to wybór urządzeń, które spełnią nasze oczekiwania. Oferowane dziś zestawy zgodne są ze standardem HomePlug AV2. Dla użytkownika oznacza to, że prędkości połączeń między adapterami mogą wynosić do 1000 Mb/s, 1200 Mb/s, 1300 Mb/s lub 2000 Mb/s (w zależności od specyfikacji konkretnych zestawów). Najszybsze adaptery do komunikacji wykorzystują wszystkie trzy linie sieci elektrycznej, czyli oprócz przewodów fazowego L i neutralnego N użyty jest przewód ochronny PE.

Sieć elektryczna
Najszybsze adaptery PLC pokażą pełnię swoich możliwości jedynie w domach z odpowiednią instalacją elektryczną.

Technika PowerLine jest bardzo dobrą alternatywą dla klasycznych punktów dostępowych, stworzona z myślą o osobach potrzebujących szybkiego i stabilnego połączenia z internetem (na przykład tam, gdzie z powodu dużego zagęszczenia sieci Wi-Fi transmisja radiowa „kuleje”), ale niechcących lub niemogących ciągnąć po całym domu specjalnego okablowania.

Jednak PLC nie spisze się w każdym zastosowaniu. Bardzo istotną cechą systemu transmiterów PowerLine jest to, że oparta na nich sieć najlepiej funkcjonuje w obrębie jednej fazy. Komunikacja między transmiterami działającymi w różnych fazach, choć możliwa, w dużej mierze uzależniona jest od stanu instalacji elektrycznej i wiąże się ze znacznym spadkiem szybkości połączeń. Osiągnięcie maksymalnie szybkich transferów jest możliwe jedynie w instalacjach z trzema przewodami. Na szybkość transmisji wpływa też obciążenie sieci elektrycznej – czas potrzebny na przesłanie danych ulegnie wydłużeniu przy wielu włączonych odbiornikach prądu, które pobierają znaczne ilości energii (grzejący wodę bojler, kuchenka indukcyjna bądź elektryczna, grzejnik, zmywarka). 

Jeśli więc w mieszkaniu lub domu masz starą instalację elektryczną, która łączy ze sobą przewody miedziane z aluminiowymi, i nie jesteś w stanie zapewnić komunikacji w ramach jednej fazy, to utrzymanie stabilnego i szybkiego połączenia za pośrednictwem adapterów PowerLine może być bardzo trudne i jedynym rozwiązaniem może być skorzystanie z komunikacji bezprzewodowej.

Adaptery PLC
Niektóre z przetestowanych przez nas adapterów PowerLine.

Decydując się na wybór zestawu PowerLine należy zwrócić uwagę na to, jakie urządzenia będą do niego podłączone. Nawiązanie połączenia z adapterem może nastąpić przy użyciu przewodu, fal radiowych lub obu interfejsów jednocześnie. Adaptery bez Wi-Fi są tańsze, ale... nie można do nich podłączyć urządzeń bezprzewodowych. Liczba gniazd Ethernet w pojedynczym adapterze waha się od jednego do trzech, a ich szybkość zależy od wspieranego standardu – Fast Ethernet, bądź Gigabit Ethernet. Podobnie jest w przypadku Wi-Fi – użyty standard radiowy determinuje prędkość i użyte pasmo. Jeśli w naszym domu jest niewiele wolnych gniazdek, warto wybrać adapter ze zintegrowanym gniazdkiem. Do takiego adaptera można podłączyć dowolny odbiornik prądu. Najtańsze zestawy PowerLine bez Wi-Fi kosztują około 150 zł za dwa urządzenia, a najdroższe, obsługujące najszybsze wersje standardu HomePlug AV2 i rozgłaszające szybką sieć Wi-Fi ac, kosztują nawet kilkaset złotych.

Jaki zestaw PowerLine?

Schemat sieci wykorzystującej adaptery PowerLine
Schemat sieci wykorzystującej adaptery PowerLine.

Sposób na Wi-Fi w dużym domu nr 3: wzmacniacz Wi-Fi (repeater)

Gdy w grę nie wchodzą żadne przewody, z pomocą przychodzi wzmacniacz Wi-Fi (inne funkcjonujące nazwy to: repeater, ekspander, czy po prostu wzmacniak), który komunikuje się z routerem za pośrednictwem fal radiowych. Repeater to z reguły niewielkie urządzenie o wielkości kilkunastu centymetrów, podłączane bezpośrednio do gniazdka elektrycznego. Niektóre z modeli są wyposażone w port Ethernet. Jego obecność z reguły pozwoli na pracę w trybie punktu dostępowego lub umożliwi podłączenie urządzeń (konsola, telewizor) wyposażonych jedynie w złącze przewodowe. Funkcje repeatera czasem może realizować access point.

W przypadku użycia wzmacniaczy Wi-Fi musimy liczyć się z mniejszą wydajnością sieci bezprzewodowej i spadkiem szybkości połączeń. Spadek ten wynika z faktu, iż urządzenie właściwie dzieli dostępne pasmo na połowę, bo musi odebrać sygnał od klienta i jednocześnie przesłać go w kierunku routera (lub odwrotnie). Sytuację może poprawić wykorzystanie dwuzakresowego wzmacniacza z funkcją pozwalającą wykorzystać jeden z układów radiowych do komunikacji z routerem, a drugi do komunikacji z pozostałymi urządzeniami. Przykładowy scenariusz mógłby wyglądać tak, że połączenie wzmacniacz-router jest realizowane w paśmie 5 GHz, zaś obsługa klientów odbywa się przy wykorzystaniu częstotliwości 2,4 GHz (sytuacja odwrotna jest również możliwa). Jednak wtedy i tak maksymalna szybkość połączenia z internetem jest ograniczona maksymalną szybkością komunikacji w paśmie 2,4 GHz, która – szczególnie w gęsto zamieszkanych miejscach z dużą liczbą konkurujących ze sobą sieci Wi-Fi – często nie jest największa.

Należy pamiętać o jeszcze jednej kwestii – wzmacniacz powinien być usytuowany w zasięgu sieci macierzystej tak, aby łączność z routerem mogła przebiegać sprawnie i bez zakłóceń. Umieszczenie ekspandera na skraju zasięgu sieci spowoduje gwałtowny spadek prędkości połączenia z routerem. Stosowane przez niektórych producentów sprzętu rozwiązanie w postaci wskaźnika siły sygnału sieci bezprzewodowej pomoże w określeniu odpowiedniej lokalizacji urządzenia. Teoretycznie istnieje możliwość podłączenia jednego repeatera do sieci rozgłaszanej przez drugi repeater i zapewnienie w ten sposób dostępu do sieci jeszcze dalej od głównego routera, ale to wiąże się z kolejnym spadkiem szybkości połączenia z internetem. Ekspandery nie zdają więc egzaminu w sytuacji, gdy Wi-Fi trzeba przesłać na większą odległość.

Podsumowując, repeater/wzmacniacz to często najprostszy i najtańszy sposób na zapewnienie dostępu do Wi-Fi w każdym zakamarku domu, ale jest też najmniej wydajny i najbardziej podatny na zakłócenia. Rozwiązanie to zdecydowanie nie jest zalecane wtedy, gdy zależy Ci na szybkości połączenia z siecią i między urządzeniami, a także w miejscach, gdzie znajduje się dużo okolicznych sieci bezprzewodowych.

Schemat sieci wykorzystującej repeater
Schemat sieci wykorzystującej repeater.

Sposób na Wi-Fi w dużym domu nr 4: systemy mesh

Najlepszym sposobem na zapewnienie zasięgu sieci Wi-Fi na bardzo dużej powierzchni jest zainwestowanie w system mesh. Najbardziej zaawansowane systemy mesh mogą łączyć ze sobą urządzenia działające w trybie punktu dostępowego, repeatera i wykorzystujące technikę PLC. W sieci mesh każde należące do niej urządzenie może się komunikować z pozostałymi. Powstała siatka wzajemnych połączeń pozwala danym podróżować różnymi drogami, a od możliwości urządzenia i naszych potrzeb zależy to, która z technik jest stosowana (Ethernet, PowerLine, czy Wi-Fi). Urządzenia zawsze wybierają ścieżkę, która zapewni najstabilniejsze i najszybsze połączenie z siecią. Poza tym, bezprzewodowe połączenie klienta jest zawsze zestawiane z punktem oferującym najlepsze parametry. Oznacza, to że poruszając się po domu ze swoim smartfonem, telefon w pełni automatycznie zmienia punkt dostępowy na ten, który zapewni najwyższą jakość połączenia. Dzięki użyciu mechanizmu roamingu nie doświadczymy braku połączenia z siecią, jak to często bywa w przypadku użycia repeaterów, gdzie sami musimy zadbać o przełączanie między poszczególnymi sieciami. Dobór pasma, a co za tym idzie, prędkości połączenia również odbywa się w pełni automatycznie. I to jest największa zaleta systemów mesh – użytkownik kupuje kolejne urządzenia, łączy je w najbardziej optymalny dla danej lokacji sposób, a one tworzą jedną dużą sieć, która jest automatycznie zarządzana tak, abyś miał w każdym zakątku domu najszybsze możliwe połączenie z internetem. Wygodniej i efektywniej się nie da. Tym bardziej, że zarządzanie całym systemem przebiega najczęściej za pomocą dedykowanej aplikacji mobilnej, która jest centrum dowodzenia pozwalającym konfigurować oraz aktualizować urządzenia. 

Systemy mesh możemy podzielić na urządzenia trzy- oraz dwuzakresowe. Te pierwsze do działania wykorzystują trzy pasma bezprzewodowe (1 × 2,4 GHz i 2 × 5 GHz) zaś drugie dwa (1 × 2,4 GHz i 1 × 5 GHz). W systemach trzypasmowych, drugie pięciogigahercowe pasmo tworzy tzw. sieć szkieletową służącą tylko do wymiany danych pomiędzy urządzeniami mesh. Pozostałe dwa pasma wykorzystują urządzenia końcowe. Rozwiązanie to jest dużo szybsze od klasycznych, dwupasmowych repeaterów. Systemy mesh oparte na trzypasmowych adapterach są zalecane tam, gdzie poszczególne elementy sieci mają się komunikować ze sobą bezprzewodowo. Jeśli jednak poszczególne adaptery urządzenia będą przesyłać dane między sobą przewodowo (za pośrednictwem „skrętki” lub przewodów elektrycznych), to wystarczy urządzenie dwuzakresowe.

Systemy mesh
Każdy producent sprzętu sieciowego ma swój pomysł na to, jak powinien wyglądać i działać system Mesh.

Przy kupnie urządzeń systemu mesh należy kierować się zasadą – wybieramy jednego producenta. Urządzenia mesh różnych marek nie są ze sobą kompatybilne. Organizacja Wi-Fi Alliance chce to zmienić i proponuje rozwiązanie Wi-Fi Easymesh, dzięki któremu miałoby być możliwe tworzenie jednej sieć mesh przy użyciu jednostek różnych marek, ale na razie nie ma większych efektów tej inicjatywy.

Wady? Przede wszystkim cena. Systemy mesh są niewątpliwe bardzo wygodne, ale stojąca za nimi technika kosztuje i porządny zestaw kilku adapterów może kosztować od kilkuset do ponad tysiąca złotych (w zależności od oferowanych funkcji i parametrów). Nie zmienia to jednak faktu, że jest to obecnie najlepszy sposób na zagwarantowanie szybkiego i bezproblemowego Wi-Fi na naprawdę dużych powierzchniach i w wielu pomieszczeniach.

Jaki system mesh Wi-Fi?

Schemat sieci mesh
Schemat sieci mesh.